Portal www.bojadla.pl wykorzystuje pliki cookies do przechowywania informacji na Twoim komputerze. Są one wykorzystywane w celu zapewnienia poprawnego działania serwisu. W każdej chwili możesz dokonać zmiany ustawień dot. przechowywania plików cookies w Twojej przeglądarce. Korzystając z serwisu wyrażasz zgodę na przechowywanie plików cookies na Twoim komputerze.
x
Bojadła
Biuletyn Informacji Publicznej
  • polski
24 września 2017 r.
imieniny: Gerarda i Teodora
Pytania do WójtaBaza firmKalendariume-kartkiKsięga gościGminny Portal MapowyMikroporadyZwizek Midzygminny "Eko-Przyszo"Aglomeracja ZielonogórskaZUS - PUEKarta dużej rodzinyPałece i parkiE-Mocni

Klenica

Dodane: 30.08.2010 | Osoba, która wytworzyła informację: Sebastian Nowak Drukuj informację
Klenica

Filipczak Janina - sołtys

 
 KONTAKT: Telefon  (068) 3523421
 
 
Klenica jest to wieś położona w gminie Bojadła, w powiecie zielonogórskim, w województwie lubuskim na prawym brzegu środkowego biegu Odry w Kotlinie Kargowskiej.
Obręb Klenica zajmuje powierzchnię 2168 ha, z czego ok. 100ha zajmuje miejscowość, zamieszkiwana przez ok. 1200 mieszkańców . W Klenicy znajduje się 13 ulic, przy których położonych jest 265 gospodarstw domowych. Miejscowości graniczące to: Bojadła, Swarzynice, Dąbrówka i Siadcza. Wieś położona jest w sąsiedztwie miast: Sulechów, Zielona Góra, Kargowa, Sława Śląska, Nowa Sól co wiąże się z bliskością do ośrodków administracyjnych, przemysłowych i akademickich.
 

Warto zobaczyć:
  • KOŚCIÓŁ PARAFIALNY P.W. NAWIEDZENIA NAJŚWIĘTRZEJ MARYI PANNY
  • DOM DZIECKA
  • DOM GOŚCINNY JEZUITÓW (DWÓR)
  • PAŁAC MYŚLIWSKI RADZIWIŁŁÓW Z PARKIEM
  • GRODZISKO ŚREDNIOWIECZNE (PUNKT ARCHEOLOGICZNY)
  • „PUSZCZA RADZIWIŁŁÓW” I „ALEJA PLATANÓW”

 

Historia miejscowości

Nazwa Klenica według kronik pochodzi prawdopodobnie od słowa „Klon”, gdyż miejscowość początkowo otaczały bory klonowe. Klenica, miejscowość leżąca na ziemiach niemieckich miała niemiecką nazwę „Kleinitz”. Po II Wojnie Światowej miejscowość nazywała się „Klinica”. Dzisiejsza nazwa „Klenica” została ustanowiona w 1948r. i taka jest do dziś.

Pierwsza wzmianka o wsi dotyczy kościoła i pochodzi z 1424r., lecz teren ten zasiedlony był już znacznie wcześniej. Pro­wadzone w roku 1936 badania archeologiczne udowodniły istnienie drewnianego grodu średniowiecznego, datowanego na VII lub VIII wiek. Ostatnie wykopaliska archeologiczne przeprowadzone w 2007r. przez naukowców z Instytutu Archeologii i Etnologii PAN z Wrocławia we współpracy z niemieckimi badaczami z Instytutu Ernesta Moritza Arndta Uniwersytetu w Greiswald w Meklemburgii pozwalają przypuszczać, że klenicki gród pochodzi prawdopodobnie z IX wieku i należał do bliżej nieokreślonego plemienia Obrzan. Przypuszczać można, że od tego czasu istniała tutaj osadnicza ciągłość.

Na podstawie zapisów kronikarskich, dokumentów i akt zebranych przez niemieckich uczonych należy przyjąć, że data powstania Klenicy w obecnym miejscu przypada na rok 1322.

Od XIV do schyłku XV w Klenica wchodziła w skład rozległych dóbr otyńskich stanowiąc włas­ność kolejnych przedstawicieli rodziny von Zabeltitz (Czabielów). Pierwszym znanym właścicielem Klenicy wymienionym w 1437r. był Zygmunt Zabeltitz. Nas­tępnie, przez cały wiek XVI Klenica należała do rodziny von Rechenberg, która była jednym z potężniejszych rodów na terenie Księstwa Głogowskiego. Ostatnim przedsta­wicielem linii związanej z Otyniem był zmarły bezpotomnie w 1610r. Georg von Rechenberg. Po jego śmierci otyński majątek przeszedł na jego siostrę Helenę, zamężną za Johannem Emstem baronem Sprintzenstein, który po śmierci swej żony odziedziczył wspomniane dobra. On to, nie mając potom­stwa, ustanowił w roku 1639 swoimi spadkobiercami jezuitów, którzy mimo protestów i licznych zabiegów potomków sławskiej linii von Rechenbergów przejęli w roku 1649 Otyń wraz z należącymi doń wsiami.  Majątek pozostawał własnoś­cią jezuitów do kasacji zakonu w roku 1776 i przeszedł na własność kamery królewskiej. Jedenaście lat później, w roku 1787, dobra te kupił za su­nę 493.140 talarów książę kurlandzki Ernst Johann Biron. Na mocy testamentu księcia Birona, Otyńskie dobra z Klenicą, a takie berlińską rezydencję, odziedziczyła najmłodsza z jego czterech córek, urodzona w 1793r. Dorota. Dorota księżna żagańska zmarła 19 września 1862r. na zamku żagańskim. W sporządzonym wcześniej testamencie, swym głów­nym spadkobiercą ustanowiła pierworodnego syna Louisa Talleyrend-Perigord księcia Valencay. Młodszy syn Aleksander odziedziczył dobra otyńskie z Zatoniem, z których wyłączona została Klenica ze Swarzenicami i Karszynem tworząc oddzielne dobra, zapisane w testamencie córce Paulinie de Castellane. Paulina markiza de Castellane do czasu swej śmierci (+1891) figuruje w drukowanych źródłach jako właścicielka Klenicy, Zarząd nad klenickimi dobrami spra­wował zięć Paulliny de Castellane - Antonii książe Radziwiłł i utrzymuje się druga co do spraw własnościowych wersja, że dobra te Dorota księżna żagańska, zapisała w testamencie swej wnuczce, Marii de Caatellane, od roku 1857 księżnej Radziwiłłowej. W Klenicy sporadycznie bywał pełniący nadzór książę Antoni Radziwiłł. Położony niedaleko Berlina, bogaty w lasy klenicki majątek odgrywać musiał znaczącą rolę dla zamiłowanego myśliwego, księcia Radziwiłła, stąd nie dziwi decyzja zbudowania tutaj obiektu, zapewniającego wygodę w ciągu kilkudniowych polowań nie tylko gospodarzowi, ale także zapraszanym na polowania gościom. Plan budowy pałacu powstał przed l882 rokiem, kiedy na przylegających do leżącego za folwarkiem ogrodu (na tyłach gościnnego domu wzniesionego przez jezuitów) założono park. W następnym roku przystąpiono do stawiania pałacu, który ukończony został w roku 1884. W roku 1885 w pałacu zamieszkał prowadzący klenicki majątek Sonntag, zaś górne pomieszczenia z dużą salą zarezerwowane były dla księcia Radziwiłła. Od roku 1886 pewne pomieszczenia przeznaczono na biura oraz wydzielone z otyńskich, tyczące majątku w Klenicy akta. Po śmierci Marii księżnej Radziwiłłowej klenicki majątek z Karszynem i Swarzynicami przeszedł na najmłodsze z czworga dzieci, urodzonego w 1880r. syna Stanisława Wilhelma, który w roku 1905 odziedziczył po ojcu ordynację dawidogrodzką. Urodzony i wychowany w Berlinie, już wcześniej jako przyszły dziedzic położonych na Litwie dóbr, przyjął obywatelstwo rosyjskie i odbył służbę w armii carskiej. Jako poddany rosyjski nie mógł Stanisław ks. Radziwiłł przejąć położonych w Państwie Pruskim dóbr, które oddane zostały pod przymusowy zarząd (Zwangsverwaltung), sprawowany przez nadleśniczego Blaschke z Bojadeł. Dzięki znajomościom spowinowaconego z Radziwiłłami hr. Hatzfelda ze Żmigrodu, zarząd nad majątkiem powierzony został jemu, a bezpośrednio dobrami zawiadywał pracujący u Radziwiłłów od lat dyrektor Krause. Po zakończeniu pierwszej wojny światowej i uzyskaniu przez Polskę niepodległości, książę Stanisław Radziwiłł objął dowództwo szwadronu ułanów Ziemi Mazowieckiej, pełnił również funkcję adiutanta Józefa Piłsudzkiego. Gdy w roku 1920 wybuchła wojna rosyjsko-polska poprosił o oddelegowanie go na front i w wyniku odniesionych ran podczas walki o Malin zmarł 26 kwietnia 1920r. Sporządzonym wcześniej testamentem, dziedziczka klenickich dóbr uczynił swą urodzo­ną w 1907r. córkę Annę, jedyne dziecko związku zawartego z Dolores z Radziwiłłów. Wolą testatora było pozostanie odziedziczonych po matce dóbr w rękach rodziny, a wykonaw­cami testamentu uczynił adwokata Dembowskiego i hr. Hatzfelda. Opiekunką nieletniej księżniczki Anny była jej matka, owdowiała ks. Dolores Radziwiłłowa, która już wkrótce, 5 kwietnia 1921r. wyszła powtórnie za mąż, za mieszkającego od lat we Francji Leona Konstantego ks. Radziwiłła. Niewykluczone, że ten fakt m.in. zaważyć mógł na decyzji sprzedaży Klenicy. Wkrótce po ślubie, w grudniu 1921r. pojawił się w Klenicy Leon hr. Radziwiłł, którego jak zanotowano w Kronice, interesowały go przede wszystkim znajdujące się w pałacu ruchomości, zwłaszcza te, które przedstawiały większą wartość.  Załatwienie transakcji sprzedaży majątku oddano w ręce pełnomocnika dr Werbauera, która dokonana została 7-go listopada 1922r. Nabywcą było Śląskie towarzystwo ziemskie a uzyskana kwota wynosiła 550.000 dolarów, W następnym roku dopiero zabrane zostały wszystkie, znajdujące się w pałacu ruchomości, które załadowane w szesnastu wozach meblowych przewiezione zostały do Paryża. Od tego czasu główna część klenickich dóbr należała do Towarzystwa Ziemskiego, które część majątku odprzedały właścicielowi firmy zajmującej się handlem drewnem Johannowi Jacobowi Vowinckel. Dawny myśliwski pałac został na sześć lat wydzierżawiony. W styczniu 1930r. klenicki majątek ze Swarzenicami kupiony został przez Carla Richtberga, właściciela dóbr w Alt-Kankendorf leżących koło Angermunde, który do roku 1940 figuruje w Kronice jako główny patron miejscowego kościoła. Do ostatnich lat wojny ten właści­ciel Klenicy przyjeżdżał tutaj na letnie miesiące oraz odby­wające się jesienią i zimą polowania. Pełniący w tym okresie pałac jak dawniej funkcję letniej rezydencji nie został poddany żadnej zmieniającej bryłę czy układ przebudowie. Niewykluczone jednak, że pewne zmiany zajść mogły w tym czasie w założeniu parkowym.

W roku 1946 klenicki pałac wraz z należącą do majątku ziemią i położonym na zachód od pałacu folwarkiem przejął Państwowy Fundusz Ziemi oddając zespół w użytkowanie Państwowym Gospodarstwom Rolnym.

Osoba, która odpowiada za treść: Danuta Czajkowska